ทักษาปกรณ์ · เลขศาสตร์ · หลักการตั้งชื่อมงคล
ทักษาปกรณ์ หรือที่เรียกกันว่า มหาทักษา เป็นตำราโหราศาสตร์ไทยโบราณที่ใช้ในการตั้งชื่อมงคล โดยแบ่งอักษรไทยทั้งหมดออกเป็น 8 หมวด แต่ละหมวดมีชื่อและความหมายต่างกัน
หลักสำคัญคือ หมวดของอักษรแต่ละตัว ขึ้นอยู่กับวันเกิด ของเจ้าของชื่อ — อักษรตัวเดียวกันอาจอยู่คนละหมวดสำหรับคนที่เกิดต่างวันกัน
หมายเหตุ: ทักษาปกรณ์เป็นความเชื่อที่สืบทอดในวัฒนธรรมไทยมาช้านาน มิใช่หลักวิทยาศาสตร์
อักษรไทยถูกแบ่งออกเป็น 8 วรรค ตามลักษณะเสียงและที่มาจากภาษาบาลี-สันสกฤต ดังนี้
| วรรค | อักษร | จำนวน | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| วรรค ก | ก ข ฃ ค ฅ ฆ ง | 7 ตัว | เสียงเพดานอ่อน |
| วรรค จ | จ ฉ ช ซ ฌ ญ | 6 ตัว | เสียงเพดานแข็ง |
| วรรค ฏ | ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ | 6 ตัว | เสียงปุ่มเหงือก (ย้อนหลัง) |
| วรรค ต | ด ต ถ ท ธ น | 6 ตัว | เสียงปุ่มเหงือก |
| วรรค ป | บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม | 8 ตัว | เสียงริมฝีปาก |
| เศษวรรค 1 | ย ร ล ว | 4 ตัว | เสียงกึ่งสระ |
| เศษวรรค 2 | ศ ษ ส ห ฬ | 5 ตัว | เสียงเสียดแทรก + ห |
| สระ | อ า ิ ี ึ ื ุ ู เ แ โ ใ ไ | 13 ตัว | สระแท้ (ไม่รวมวรรณยุกต์) |
แต่ละวรรคอักษรจะตกอยู่ในหมวดทักษาต่างกัน ขึ้นอยู่กับ วันเกิด ของเจ้าของชื่อ ตารางด้านล่างแสดงหมายเลขทักษาของแต่ละวรรค
(1=บริวาร 2=อายุ 3=เดช 4=ศรี 5=มูละ 6=อุตสาหะ 7=มนตรี 8=กาลกิณี)
| วันเกิด | วรรค ก | วรรค จ | วรรค ฏ | วรรค ต | วรรค ป | เศษ 1 | เศษ 2 | สระ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| อาทิตย์ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 1 |
| จันทร์ | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| อังคาร | 8 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| พุธ (กลางวัน) | 7 | 8 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| พฤหัสบดี | 6 | 7 | 8 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| ศุกร์ | 5 | 6 | 7 | 8 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| เสาร์ | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 1 | 2 | 3 |
| ราหู (พุธกลางคืน) | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 1 | 2 |
| หมวด | ความหมายหลัก | รายละเอียด | ระดับ |
|---|---|---|---|
| 1 บริวาร | ครอบครัว บริวาร | บุตร คู่ครอง ข้าทาส ผู้ใต้บังคับบัญชา ญาติมิตร สภาพแวดล้อมรอบตัว | ดี |
| 2 อายุ | ชีวิต สุขภาพ | ชีวิต ความเป็นอยู่ สุขภาพ ความเจริญก้าวหน้า ความมีอายุยืน | ดีมาก |
| 3 เดช | อำนาจ เกียรติยศ | อำนาจวาสนา เกียรติยศ ชื่อเสียง ตำแหน่งหน้าที่ ตบะเดชะ ความน่าเกรงขาม | ดีมาก |
| 4 ศรี | โชคลาภ ทรัพย์สิน | ทรัพย์สมบัติ เงินทอง สิริมงคล โชคลาภ ความรัก ความสวยงาม | ดีมาก |
| 5 มูละ | มรดก ตระกูล | ทรัพย์สินเดิม มรดก ฐานะตระกูล ญาติพี่น้อง บ้านช่อง ที่ดิน | ดี |
| 6 อุตสาหะ | การงาน ความขยัน | ความขยันหมั่นเพียร ผลสำเร็จจากการงาน ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ การค้าขาย | ดี |
| 7 มนตรี | ผู้อุปถัมภ์ ปัญญา | บิดามารดา ครูอาจารย์ เจ้านาย ผู้ให้คำปรึกษา สติปัญญา ความรู้ความสามารถ | ดี |
| 8 กาลกิณี | อุปสรรค ศัตรู | ความชั่วร้าย ศัตรูคู่อาฆาต ความทุกข์ ความวิบัติ อุปสรรคนานาประการ | หลีกเลี่ยง |
กาลกิณี เป็นหมวดที่ถือว่าไม่เป็นมงคลที่สุดในทักษาปกรณ์ ตำราระบุว่าหากอักษรในชื่อตกอยู่ในหมวดนี้ อาจนำอุปสรรค ความทุกข์ หรือศัตรูมาสู่เจ้าของชื่อ
เลขศาสตร์ไทย ให้ค่าตัวเลข 1–9 แก่พยัญชนะไทยทั้ง 44 ตัว โดยเรียงตามลำดับอักษรและวนซ้ำ เมื่อรวมค่าตัวเลขของทุกอักษรในชื่อแล้วลดหลักจนเหลือ 1 หลัก จะได้ "เลขประจำชื่อ"
| เลข | อักษร |
|---|---|
| 1 | ก ช ณ ผ ว |
| 2 | ข ซ ด ฝ ศ |
| 3 | ฃ ฌ ต พ ษ |
| 4 | ค ญ ถ ฟ ส |
| 5 | ฅ ฎ ท ภ ห |
| 6 | ฆ ฏ ธ ม ฬ |
| 7 | ง ฐ น ย อ |
| 8 | จ ฑ บ ร ฮ |
| 9 | ฉ ฒ ป ล |
ผลรวม: 4+6+1+1+7 = 19 → 1+9 = 10 → 1+0 = 1
เลขประจำชื่อ = 1
| ลำดับ | หลักการ | รายละเอียด |
|---|---|---|
| 1 | ไม่มีกาลกิณีเลย | ทุกตัวอักษรในชื่อต้องไม่ตกในหมวดกาลกิณี — นี่คือข้อบังคับหลัก |
| 2 | อักษรนำชื่อเป็นเดชหรือศรี | ชาย → นิยมขึ้นต้นด้วยหมวดเดช (อำนาจ) | หญิง → นิยมขึ้นต้นด้วยหมวดศรี (โชคลาภ) |
| 3 | อักษรส่วนใหญ่อยู่หมวดดี | ภาพรวมชื่อควรมีอักษรในหมวด บริวาร อายุ เดช ศรี มูละ อุตสาหะ มนตรี |
| 4 | ความหมายดี | ชื่อควรมีความหมายที่ดี เป็นมงคล สื่อความหมายเชิงบวก |
| 5 | ออกเสียงง่าย | ชื่อที่ออกเสียงง่าย จำง่าย เขียนง่าย จะเป็นประโยชน์ในชีวิตประจำวัน |
สมมติ นายธนภัทร เกิดวัน พฤหัสบดี
วันพฤหัส: วรรค ฏ = กาลกิณี (8)
วรรค ต (ด ต ถ ท ธ น) = กาลกิณี สำหรับวันศุกร์
แต่สำหรับวันพฤหัส วรรค ต = หมวด 1 (บริวาร) — ไม่ใช่กาลกิณี ✅